Τεχνικές λεπτομέρειες

Τι έριξε τα κτίρια στην Κεφαλλονιά

Δημοσιεύθηκε από τον/την :michanikos.gr

Ο σεισμός της Κεφαλλονιάς ανέδειξε για μία ακόμη φορά τη σημασία που έχει η σωστή κατασκευή των κτιρίων, αλλά και τον κίνδυνο που ενέχουν οι αυθαίρετες επεμβάσεις και προσθήκες. Ενα κτίριο γερό όμως, με αντοχή στους σεισμούς, δεν αρκεί να έχει κατασκευαστεί σωστά. Θα πρέπει και να συντηρείται τακτικά. «Μια καλοδιατηρημένη κατασκευή διατηρεί την αντοχή της στον χρόνο και στον σεισμό» λέει μιλώντας στο «Βήμα» ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών και διευθυντής του Εργαστηρίου Αντισεισμικής Τεχνολογίας του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου κ. Κωνσταντίνος Σπυράκος.

Προϋπόθεση παραμένει η ορθή κατασκευή του κτιρίου, βάσει του αντισεισμικού κανονισμού. «Σωστή κατασκευή είναι αυτή που σε έναν ασθενή σεισμό δεν θα υποστεί πρακτικά καμία βλάβη, ενώ σε έναν ισχυρό σεισμό θα υποστεί επισκευάσιμες βλάβες, χωρίς τραυματισμό των χρηστών της» επισημαίνει ο καθηγητής.

Τα κτίρια στην Κεφαλλονιά στην πλειονότητά τους συμπεριφέρθηκαν ιδιαίτερα ικανοποιητικά, παρότι οι ισχυρές σεισμικές δονήσεις είχαν, όπως τονίζει ο κ. Σπυράκος, επιταχύνσεις υψηλότερες, «σχεδόν διπλάσιες της ελάχιστης που λαμβάνει υπόψη ο ισχύων αντισεισμικός κανονισμός», και μικρό εστιακό βάθος. Τα σπίτια των Κεφαλλονιτών τελικά προστάτευσαν τους ενοίκους τους, ακόμη και αν υπέστησαν σοβαρές ζημιές.

Η σεισμική ιστορία του νησιού και η εμπειρία από τις επιπτώσεις των σεισμών στο δομημένο περιβάλλον ενσωματώθηκαν στις κατασκευές μετά τον μεγάλο σεισμό του 1953. Ετσι τα κτίρια άντεξαν. Σε αυτό συντέλεσε και το γεγονός ότι είναι χαμηλά - το πολύ ως τρεις ορόφους - και χτισμένα με τις υψηλές προδιαγραφές που ορίζει ο αντισεισμικός κανονισμός για την Κεφαλλονιά.

Παρ' όλα αυτά αρκετές κατασκευές υπέστησαν ζημιές. Ο πρώτος σεισμός των 6 ρίχτερ προκάλεσε σχετικά μικρής έκτασης βλάβες στο Αργοστόλι και περισσότερο εκτεταμένες στο Ληξούρι, οι οποίες επιδεινώθηκαν από τη δεύτερη ισχυρή δόνηση των 5,7 ρίχτερ στις 3 Φεβρουαρίου, αλλά και από τους μετασεισμούς που παρεμβλήθηκαν - όπως αυτός των 5,1 ρίχτερ που ακολούθησε πέντε ώρες μετά τον πρώτο κύριο σεισμό. «Σημαντικές βλάβες παρατηρήθηκαν σε πολλά χωριά της Παλικής, αλλά και μέχρι το βόρειο άκρο της χερσονήσου, όπως στο χωριό Αθέρα» σημειώνει ο κ. Σπυράκος, ο οποίος κωδικοποίησε τη συμπεριφορά των κτιρίων στην Κεφαλλονιά και παρουσιάζει στο «Βήμα» τις αστοχίες που κατέγραψε στις κατασκευές και τις βασικές αιτίες των βλαβών.

Πιλοτές και κοντά υποστυλώματα

Σε κατασκευές με φέροντα οργανισμό από οπλισμένο σκυρόδεμα ο καθηγητής Αντισεισμικών Κατασκευών κ. Σπυράκος κατέγραψε προβλήματα που αφορούν:

  • Kατασκευές πριν από το 1986, με πιλοτή (χαρακτηρίζονται από την έλλειψη περιμετρικών τοίχων πλήρωσης) σε κάποιους ορόφους, συνήθως στο ισόγειο. Υπάρχουν χιλιάδες τέτοιες οικοδομές ανά την Ελλάδα, με τα ισόγεια να λειτουργούν ως χώροι στάθμευσης ή ως καταστήματα με μεγάλες βιτρίνες. Για τη σεισμική αναβάθμιση των κατασκευών αυτών υπάρχουν διάφορες λύσεις, όπως είναι η κατασκευή ισχυρής τοιχοποιίας σε κατάλληλες θέσεις. Ωστόσο την ενίσχυσή τους και γενικότερα την εφαρμογή δομικών παρεμβάσεων δυσχεραίνει η ισχύουσα νομοθεσία, η οποία απαιτεί απόλυτη πλειοψηφία των ιδιοκτητών.
  • Aσυμμετρία και μεγάλα φορτία στους ορόφους. Η σεισμική συμπεριφορά ενός κτιρίου κατά κανόνα επηρεάζεται από τις σημαντικές τροποποιήσεις στην κάτοψή του και τα μεγάλα φορτία κυρίως στους άνω ορόφους, όπως είναι αποθηκευτικοί χώροι και μπαλκόνια με βάρη.
  • Kοντά υποστυλώματα. Χαρακτηρίζονται από την επαφή τους με τον τοίχο πλήρωσης, η οποία δεν εκτείνεται σε όλο το ύψος τους. Αποτελούν μία από τις συνηθέστερες αστοχίες κατασκευών σε σεισμικές φορτίσεις και πολλές φορές έχουν οδηγήσει σε κατάρρευση κτιρίων.
  • Λανθασμένη θεμελίωση κυρίως σε πτωχά εδάφη, όπως η επιλογή μεμονωμένων πεδίλων αντί κοιτόστρωσης, δηλαδή ενός ενιαίου θεμελίου από οπλισμένο σκυρόδεμα σε όλη την έκταση της κατασκευής.

Ο «Διάβολος» και οι λεπτομέρειες

Ο... Διάβολος κρύβεται στις κατασκευαστικές λεπτομέρειες, οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την αντοχή της κατασκευής. Ο καθηγητής κ. Σπυράκος κατέγραψε στην Κεφαλλονιά τέτοιες αστοχίες, όπως είναι:

  • Οι «ανοιχτοί» συνδετήρες, οι οποίοι υπάρχουν σε μεγάλο αριθμό κτιρίων από οπλισμένο σκυρόδεμα σε όλη τη χώρα. Δεν αρκεί μια κατασκευή να έχει πολύ σίδερο. Είναι η σωστή τοποθέτηση του οπλισμού που κάνει τη διαφορά.
  • Κακή ποιότητα σκυροδέματος.
  • Τοίχοι χωρίς «σενάζ» και με ανεπαρκές σφήνωμα των τούβλων στα περιμετρικά υποστυλώματα και στις δοκούς. Επίσης ο καθηγητής κατέγραψε αστοχίες στην κατασκευή των τοίχων πλήρωσης από τούβλα, ιδιαίτερα σε εξωτερικούς διπλούς τοίχους (με δύο σειρές τούβλα).
  • Χρήση ακατάλληλου κονιάματος.
  • Κακή δόνηση κατά την κατασκευή του σκελετού από οπλισμένο σκυρόδεμα.
  • Οξείδωση των οπλισμών, γεγονός που μαρτυρεί κακοδιατηρημένη κατασκευή.

Αστοχίες στα λιθόκτιστα κτίρια

Στην Κεφαλλονιά καταγράφηκαν εκτεταμένες βλάβες σε λιθόκτιστες κατοικίες αλλά και ιστορικά κτίρια, όπως εκκλησίες και μοναστήρια. Σύμφωνα με τον κ. Σπυράκο, αυτές αποδίδονται κατά κύριο λόγο στις ακόλουθες αιτίες:

  • Αδύναμο κονίαμα στο εσωτερικό της «τρίστρωτης» τοιχοποιίας, δηλαδή τοιχοποιίας πάχους άνω των 50 εκατοστών με εσωτερική και εξωτερική παρειά χτισμένες από λίθους.
  • Κακής ποιότητας αρμολόγηση, δηλαδή πτωχό κονίαμα και κακή σύνδεση των λίθων. «Το αποτέλεσμα είναι ένας τοίχος με μικρή αντοχή σε σεισμό ,που εκδηλώνεται με την εμφάνιση κατά κανόνα διαγώνιων ρωγμών» λέει ο καθηγητής.

 

 

 

Λίστα Άρθρων   Επιστροφή